خار پاشنه غالباً زمانی رخ میدهد که رسوبات کلسیمی در استخوان پاشنه تجمع پیدا میکند. این پروسه به طور معمول چندین ماه طول میکشد. به دنبال این عارضه هنگام ایستادن و یا راه رفتن، درد شدیدی در پاشنه ایجاد میشود. خارپاشنه بیشتر در سنین ۴۰ تا ۶۰ سال و کسانی که اضافه وزن دارند و یا از بیماریهای زمینهای نظیر روماتیسم مفصلی، دیابت و… رنج میبرند مشاهده میشود.خارپاشنه (تصویر شماره ۱) حتی تا حدود دو سانتیمتر نیز میتواند بزرگ شود و رشد یابد.
خار پاشنه در زنان بیشتر از مردان رایج است.
تصویر شماره ۱، خار پاشنه و پاشنه سالم
علائم خار پاشنه
- درد وحشتناک، خنجر مانند، ملالآور و بسیار شدید در زیر یا روی پاشنه ی پا
- معمولاً درد با استراحت کردن از بین میرود اما بعد از بلند شدن شدیدتر از قبل است.
- درد معمولاً در بعد از بیدار شدن از خواب ، بدترین حالت را دارد
- التهاب و تورم در پاشنه پا (تصویر شماره ۲)
- احساس گرما در قسمت آسیبدیده
- درد معمولاً بعد از ورزش بیشتر است ، نه در هنگام ورزش.
- بیرونزدگی استخوان در پاشنه پا
- با راه رفتن روی سطوح سفت یا حمل کردن اجسام سنگین مثل چمدان، درد دو چندان میشود.
- گاهی درد آن قدر تشدید مییابد که ادامهی کار روزانه غیرممکن میشود.
- ممکن است هیچ علامت و نشانهای نداشته باشد.
تصویر شماره ۲، خارپاشنه و التهاب آن
دلایل و عوامل افزایش دهنده خطر خار پاشنه
- وارد شدن استرس یا آسیب به بافت پاشنه پا
- راه رفتن روی سطوح سخت و ناهموار
- پوشیدن کفش های نامناسب ( برای مثال ساییده شده یا کهنه )
- دویدن و راه رفتن به مدت طولانی
- ایستادن به مدت طولانی
- اضافه وزن بیش از حد
- قوس بیش از اندازه ی کف پا
- نقص پا مثل کشیدگی ماهیچه ی پشت ساق پا یا صافی کف پا
- کشیدگی تاندون پشت پا
- گام برداشتن به شیوهای غیرطبیعی
- اضافه وزن و چاقی نامناسب یا غیر اندازه
معاینه بدنی و بررسی علائم خار پاشنه:
جنبه های مختلفی وجود دارد که باید در هنگام انجام معاینه بالینی مورد توجه قرار گیرد:
- آیا دامنه حرکتی در مچ پا و پا محدود است ؟
- لمس پاشنه پا و هرگونه حساسیت (محل/شدت) یا تغییر شکل قابل احساس است.
- آیا تورم وجود دارد؟
- آیا پارگی پوست روی پا وجود دارد؟
- آیا هردو پا قرینه هستند ؟
- ارزیابی راه رفتن بیمار و…
- تستهای تصویربرداری: تصویربرداری با اشعه ایکس یکی از رایجترین تستهایی است که به پزشک در تشخیص این عارضه کمک میکند (تصویر شماره ۳) .
تصویر شماره ۳، خارپاشنه در تصویر گرفته شده با اشعه ایکس
درمان خار پاشنه
روشهای درمانی خار پاشنه :
- استراحت و تغییر سبک زندگی
استراحت و پرهیز از فعالیتهایی که علائم بیماری را تشدید میکنند، اولین اقدام برای درمان خار پاشنه است. به خصوص فعالیتهایی که در آنها پاها به سطوح سخت برخورد میکنند باعث بدتر شدن درد میشوند.
- داروها
مسکن ها مانند ایبوپروفن و ناپروکسن سدیم ممکن است درد و التهاب ناشی از ورم کف پا را کاهش دهند.
- آتل شب
ممکن است پزشک یا فیزیوتراپیست توصیه کند که هنگام خواب آتل بپوشید که ساق پا و قوس پا را کشیده نگه دارد.این امر باعث می شود شبها ناحیه کف پا و تاندون آشیل در حالت کشش قرار داشته باشد (تصویر شماره ۴) .
تصویر شماره ۴، آتل شبانه برای خارپاشنه
- کفی ها
ممکن است پزشک یا فیزیوتراپیست برای کمک به توزیع مساوی فشار به کف پاها ، کفی (ارتز) برای شما تجویز کند که روزها بپوشید (تصویر شماره ۵) .
تصویر شماره ۵، کفی کفش
- کمپرس آب سرد
اگر خار پاشنه شما دردناک است، برای تسکین درد آن میتوانید از کمپرس سرد یا یخ استفاده نمایید. در صورتیکه به مدت ۱۵ دقیقه کمپرس را بر روی محل درد قرار دهید، ناحیه درد را بیحس نموده و به صورت موقت درد را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد. از آنجایی که پاسخ این فرایند کوتاه مدت بوده میتوانید کمپرس را چند ثانیه بر دارید سپس دوباره بگذارید. این کار را چندین بار تکرار کنید تا به شرایط دلخواه برسید البته به دلیل احتمال سوختگی با یخ و یا آسیب بافت باید در استفاده از کمپرس سرد احتیاط کنیم و مدت محدودی از آن استفاده کنیم و بعد از هر استفاده به مدت چند دقیقه کمپرس را برداشته و مجددا بگذاریم.
-
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی به عنوان یک روش درمانی مؤثر در کمک به درمان خار پاشنه و کاهش درد و ناراحتی مرتبط با آن از طریق ترکیبی از تمرینات تقویتی، کششی، تعادلی و کاهش التهاب عمل میکند و به شرح زیر به درمان خار پاشنه کمک میکند:
تقویت عضلات پا: یکی از علل اصلی خار پاشنه، ضعف عضلات پا است. با انجام تمرینات تقویتی مخصوص عضلات کف پا و پاها، این عضلات قویتر میشوند. این اقدام باعث کاهش درد و احتمالاً جلوگیری از تشکیل خارها میشود.
تمرینات کششی: تمرینات کششی عضلات پا و پشت ساق میتواند کمک کند تا انعطافپذیری عضلات بهبود یابد و فشار اضافی بر روی پاها کاهش یابد. این تمرینات میتوانند به کاهش التهاب و درد پاشنه کمک کنند.
تمرینات تعادلی: تمرینات تعادلی کمک میکنند تا استحکام عضلات کف پا و پاها افزایش یابد و تعادل بدن بهبود پیدا کند. با افزایش تعادل بدن، فشار ناشی از وزن بدن به طور یکنواخت تر توزیع میشود و بهبودی در مشکلات پاشنه رخ میدهد.
کاهش التهاب: برخی تمرینات فیزیوتراپی میتوانند به کاهش التهاب مرتبط با خار پاشنه کمک کنند. استفاده تکنیکهای ماساژ نیز میتوانند در کاهش درد و التهاب پاشنه مؤثر باشند.
برای درمان خار پاشنه روشهای درمانی متفاوتی وجود دارد که یکی از بهترین راهکارها استفاده از شاک ویو تراپی است. دستگاه شاک ویو تراپی با استفاده از امواج مافوق صوت (Ultra Sonic) درمان موثری را جهت رفع این عارضه ارائه میدهد.
نحوه عملکرد دستگاه شاک ویوتراپی
تکنولوژی این سیستم بسیار شبیه آن چیزی است که در دستگاه های سنگ شکن کلیه استفاده میشود. امواج شاک ویو در واقع امواجی مافوق صوت هستند که دارای انرژی بالایی میباشند و از طریق افزایش خون رسانی به بافت صدمه دیده و تاثیرات میکروترومایی موجب تسریع در روند درمان و بهبودی بافت میشوند.
به نظر میرسد مکانیسم اثر شاک ویو برای خار پاشنه ایجاد پارگیهای بسیار ریز میکروسکوپی در بافت مربوطه بر اثر ضربه شدید موج شوکی است.
این پارگیهای ظریف موجب آزاد شدن موادی از بافت میشوند. این مواد به نوبه خود موجب افزایش مویرگهای بافت و انتقال سلول های ترمیم کننده از طرف بدن به محل آسیب دیده میگردد. بدین وسیله روند ترمیم و بهبودی در بافت مربوطه فعال میشود.
تصویر شماره ۶، شاک ویو در درمان خارپاشنه
در ادامه برخی تمرینات فیزیوتراپی که به درمان خارپاشنه کمک میکند را توضیح می دهیم:
- مانند تصویر شماره ۷ بر روی زمین بنشینید و پاهای خود را در مقابلتان دراز کنید. یک حوله به دور انگشتان خود بپیچید، حوله را با دست بگیرید و به طرف خود تا زمانیکه در پشت ساق احساس کشش کنید، بکشید. این ورزش اگر به طور مداوم انجام شود در درمان خارپاشنه می تواند موثر باشد.
تصویر شماره ۷، تمرین شماره ۱ : کشش عضلات پشت پا در وضعیت نشسته
- مانند تصویر شماره ۸ روی یک صندلی بنشینید و یک توپ تنیس یا گلف زیر پای خود قرار دهید و آن را بغلتانید. هر چقدر این توپ سفت تر باشد بهتراست چون انجام این تمرین ممکن است در بعضی از مواقع با درد همراه باشد، باید درد آن را تحمل کنید این تمرین یک تمرین ماساژ دهنده ی مفید برای درد خار پاشنه است.
تصویر شماره ۸، تمرین شماره ۲ : کشش بافت های کف پا
- طبق تصویر شماره ۹ یک پای خود را مستقیم نگه داشته و پاشنه ی آن را روی زمین قرار دهید. پای دیگر خود را خم کرده و آن را کمی جلو تر بگذارید و سپس به سمت دیوار مقابل خم شوید. به منظور کشیدن عضلات ساق پا و همچنین تاندون آشیل، باسن خود را به آرامی به سمت دیوار هل بدهید. این موقعیت را به مدت ۱۰ ثانیه حفظ کرده و سپس رها کنید. این تمرین را ۲۰ بار برای هر پا انجام دهید. در طول هر بار انجام این تمرین، یک کشش شدید در ماهیچه ی ساق پا (عضله سولئوس) حس می شود.
تصویر شماره ۹، تمرین شماره ۳ : کشش عضلات پشت ساق در وضعیت ایستلده
روشهای جراحی یا دیگر روشهای درمان خار پاشنه
اگر با درمانهای معمولی و فیزیوتراپی که شرح داده شد بعد از چندین ماه درد پاشنه و کف پا خوب نشود ، پزشک ممکن است موارد زیر را توصیه کند:
- تزریق : تزریق داروی استروئیدی در ناحیه دردناک کف پا می تواند تسکین درد ایجاد کند. تزریق های متعدد توصیه نمی شود زیرا می تواند فاسیای کف پا شما را ضعیف کرده و احتمالاً باعث پارگی آن شود. در یک روش دیگر می توان پلاسمای غنی از پلاکت را که از خون خود بیمار به دست می آید ، تزریق کرد تا باعث بهبودی بافت شود.
تصویر شماره ۱۰، تزریق در محل خارپاشنه
- عمل جراحی خار پاشنه : تعداد کمی از افراد برای جدا کردن فاشیای کف پا ازاستخوان پاشنه پا به عمل جراحی نیاز دارند.این گزینه عمدتا در مواردی است که درد شدید باشد و سایر درمان ها با شکست مواجه شوند.
بدون دیدگاه