پیرو مقاله قبلی در ارتباط با انواع پارگی منیسک:
برای تشخیص پارگی منیسک، پزشک و فیزیوتراپیست شما را معاینه کامل می کند و از شما می پرسد که چگونه آسیب دیدید. آنها زانوی شما را بررسی می کنند تا ببینند آیا حساسیتی در امتداد خط مفصلی که منیسک در آن قرار دارد وجود دارد یا خیر. پزشک ممکن است آزمایش های دیگری را نیز تجویز کند. آنها ممکن است برای رد شکستگی استخوان، آرتریت و سایر مشکلات از اشعه ایکس استفاده کنند. آنها همچنین ممکن است MRI را انجام دهند (تصویر شماره ۱) که امکان ارزیابی دقیق تر غضروف و منیسک زانو را فراهم می کند.
تصویرشماره ۱ : پارگی منیسک در MRI (نواحی ارغوانی)
آرتروسکوپی
در برخی موارد، پزشک ممکن است از ابزاری به نام آرتروسکوپ برای بررسی داخل زانو استفاده کند.(تصویر شماره ۲) آرتروسکوپ از طریق یک برش کوچک در نزدیکی زانوی شما وارد می شود. این دستگاه حاوی یک نور و یک دوربین کوچک است که تصویر بزرگ شده ای از داخل زانوی شما را روی مانیتور ارسال می کند. در صورت لزوم، ابزارهای جراحی را میتوان از طریق آرتروسکوپ یا از طریق برشهای کوچک اضافی در زانوی شما برای اصلاح یا ترمیم پارگی وارد کرد.
تصویر شماره ۲ : آرتروسکوپی
تست های تشخیص پارگی منیسک زانو :
- یک روش رایج برای بررسی این نوع پارگی، تست مک موری است. پزشک و یا فیزیوتراپیست از شما می خواهد که روی تخت دراز بکشید. آنها زانوی شما را خم می کنند و صاف می کنند و آن را در هر دو طرف می چرخانند. اگر در منیسک خود پارگی داشته باشید، ممکن است احساس درد کنید یا صدای کلیک در مفصل بشنوید.
تصویر شماره سه : نحوا انجام تست مک موری
- تست Ege هم برای تشخیص پارگی منیسک در زانو بهکار میرود. با زانوهای صاف و پاها در فاصله حدود (۳۰ تا ۴۰ سانتی متر) بایستید. برای آزمایش مشکوک به پارگی منیسک داخلی انگشتان پا و زانو را به سمت بیرون بچرخانید. سپس چمباتمه زده و به آرامی از جای خود بلند شوید. برای آزمایش پارگی منیسک خارجی (در سمت خارجی زانو)، خواسته میشود که انگشتان پای خود را تا جایی که زانوها میتوانند بچرخند به سمت داخل بچرخانید. سپس چمباتمه زده و به آرامی بلند شوید. یک کلیک یا درد میتواند نشان دهنده پارگی منیسک باشد.
تصویر شماره چهار : نحوا انجام تست Ege
- تست تندرنس خط مفصلی ( Joint Line Tenderness ) : بررسی وجود تندرنس موضعی که درواقع همان حساسیت به لمس در خط مفصلی تلقی میشود ، اصلی ترین و مهم ترین تست بررسی پارگی و آسیب دیدگی مینیسک زانو می باشد. جهت انجام این تست پزشک زانوی بیمار را از قسمت مدیال ( داخل زانو ) یا لترال ( خارج زانو ) در خط مفصلی بین فمور( ران ) و کندیل های تیبیا ( استخوان ساق پا) لمس می کند و احساس درد در این تست نوعی یافته مثبت محسوب می شود.
تصویر شماره پنج : نحوه انجام تست تندرنس خط مفصلی
- تست تسالی (Thessaly test): تست تسالی یک روش ارزشمند و با دقت تشخیص بالا جهت معاینه فیزیکی مبتلایان به آسیب دیدگی های حاد زانو می باشد که برای تشخیص پارگی منیسک بکار میرود. طبق تحقیقات و مقایسه های انجام شده نتیجه تست تسالی نسبت به تست های مک موری و یافتن تندرنس در خط مفصلی دقیق تر می باشد. جهت انجام این تست بیمار ایستاده و کف پای خود را روی زمین قرار می دهد. در همین حالت پزشک دست های بیمار را در وضعیت صاف و کشیده می گیرد و از بیمار در خواست می کند که یکی از زانوهای خود را ۲۰ درجه خم کرده و سه مرتبه حرکت چرخشی به داخل و خارج را انجام دهد.
تصویر شماره شش : نحوه انجام تست تسالی
- تست فشار دادن اپلی یا آزمون ساییدگی زانو ( Apley test ) : جهت انجام این تست بیمار به شکم خوابیده و زانوی خود را ۹۰ درجه خم می کند. سپس پزشک با قراردادن محکم زانوی خود یا دست روی ران بیمار، ران را ثابت می کند. در همین حین پای بیمار را گرفته و ضمن چرخاندن تیبیا به داخل و خارج یک نیروی فشارنده هم به سمت پایین وارد می کند. در این هنگام اگر بیمار احساس درد داشته باشد نتیجه تست مثبت بوده و بیمار دچار آسیب دیدگی مینیسک زانو شده است.
تصویر شماره هفت : نحوه انجام تست فشار دادن اپلی یا آزمون ساییدگی زانو
درمان پارگی منیسک های زانو
درمان پارگی منیسک بسته به نوع، اندازه و محل پارگی آن اغلب به صورت محافظه کارانه شروع می شود. بسیاری از پارگیهایی که با قفل شدن یا محدودیت شدید دامنه حرکت زانو همراه نیستند با گذشت زمان علاِئمی مانند درد کاهش می یابند، بنابراین نیازی به جراحی نیز ندارند.
پزشک ممکن است توصیه کند از فعالیت هایی که باعث تشدید درد زانو شما می شود، خودداری کنید، به خصوص فعالیت هایی که باعث چرخش زانوی شما می شود.از فعالیت های ضربه ای مانند دویدن و پریدن اجتناب کنید.
اگر درد شما شدید است، استفاده از عصا می تواند فشار را از روی زانوی شما کم کند و باعث بهبودی شود.
برای سرعت بخشیدن به درمان میتوانید از روش RICE استفاده کنید. روش RICE به معنای روش محافظه کارانهای است که از چهار بخش اصلی تشکیل شده است که درباره هر کدام، توضیح مختصری خواهیم داد (تصویر شماره ۸).
- استراحت یا rest: سعی کنید چند روز به زانوی خود استراحت دهید و فشاری به آن وارد نکنید.
- یخ یا ice : یخ می تواند درد و تورم زانو را کاهش دهد. از یک بسته سرد، یا یک حوله پر از تکه های یخ برای حدود ۱۵ دقیقه هر بار استفاده کنید.این کار را هر ۴ تا ۶ ساعت یک یا دو روز اول و سپس هر چند وقت یکبار انجام دهید.
- Compress یا بستن : زانوی خود را ببندید؛ برای کنترل تورم از یک بانداژ الاستیک یا یک پارچه تمیز دیگر روی زانوی خود استفاده کنید؛
- Elevate یا بالا قرار دادن :زمانی که نشستهاید یا دراز کشیدهاید، یک بالش زیر پایتان بگذارید و زانوی خود را بالاتر سطح بدن قرار دهید.
دارو درمانی : مسکنهای بدون نسخه نیز میتوانند به کاهش درد زانو کمک کنند. داروهای ضد التهابی مصرف کنید داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی مانند آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن، به کاهش درد و تورم کمک میکند.
(تصویر شماره ۸) : تکنیک RICE
درمان جراحی پارگی منیسک
اگر علیرغم درمان های محافظه کارانه و غیر جراحی ، زانوی شما همچنان دردناک است یا اگر زانوی شما قفل می شود، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند. گاهی اوقات امکان ترمیم پارگی منیسک، به خصوص در کودکان و بزرگسالان وجود دارد.
اگر پارگی بزرگ و ناپایدار باشد یا باعث ایجاد علائم قفل شدن زانو شود، پزشک شما عمل جراحی آرتروسکوپی را انجام خواهد داد. آنها یک دوربین کوچک را از طریق یک بریدگی کوچک در زانو وارد می کنند و به آنها اجازه می دهد تا داخل زانو را ببینند. سپس تعدادی ابزار جراحی را از طریق دو یا سه برش کوچک دیگر وارد میکنند تا پارگی را اصلاح یا ترمیم کنند درواقع تکه های بافت منیسک پاره شده را طی عمل جراحی ترمیم میشوند (به هم دوخته شده)، زمان رسین به بهبودی کامل طولانی تر است، زیرا باید منتظر بمانید تا منیسک بهبود یابد. ممکن است در طول ریکاوری به بریس نیاز داشته باشید. این روش معمولاً بسیار ساده است و اغلب می توانید همان روز به خانه بروید (تصویر شماره۹ ).
تصویر شماره ۹ : جراحی منیسک زانو
اگر جراحی منیسکتومی جزیی باشد شامل برش در ناحیه پاره شده، برداشتن قطعه آسیب دیده منیسک و صاف کردن محل آسیب است، دوره نقاهت کوتاه است. در منیسکتومی کامل کل منیسک برداشته میشود (تصویر شماره ۱۰ ).
تصویر شماره ۱۰ : جراحی منیسک
برای ۸۵٪ تا ۹۰٪ از افرادی که برای پارگی مینیسک تحت عمل جراحی قرار می گیرند، نتایج کوتاه مدت خوب تا عالی است. اما در دراز مدت، افرادی که آسیب دیدگی منیسک بزرگی دارند که قابل ترمیم نیست ممکن است در معرض خطر ابتلا به آرتریت زانو باشند. اگر آرتریت پیشرفته و دژنراتیو دارید، پزشک ممکن است تعویض مفصل زانو را توصیه کند. برای افراد جوانتری که علائم و نشانههای پس از جراحی دارند اما آرتریت پیشرفته ندارند، پیوند منیسک ممکن است مناسب باشد. این جراحی شامل پیوند منیسک از جسد است.
درمان فیزیوتراپی در پارگی منیسک زانو
از تمرینات کششی و تقویتی برای کمک به کاهش فشار وارده به زانو استفاده کنید. فیزیوتراپی می تواند به تقویت عضلات اطراف زانو و پاها کمک کند تا به تثبیت و حمایت از مفصل زانو کمک کند. پس از جراحی نیز شما باید تمرینات توانبخشی را در خانه یا در مطب فیزیوتراپیست انجام دهید.
تحریک الکتریکی برای درمان زانوی آسیبدیده (تصویر شماره ۱۱ ) : تحریک الکتریکی با توجه به منطقه هدف به ۲ دلیل انجام میشود. اگر اعصاب فراپوستی را با امواج الکتریکی تحریک کنیم، مسیر پیام عصبی زانو به مغز مسدود شده و موجب کاهش درد میشود. در این روش جریان الکتریکی بسیار ضعیفی از طریق پوست به بافت وارد میشود تا به بیمار کمک کند که احساس بهتری داشته باشد. اما اگر اعصاب عضلانی را با تکانههای الکتریکی تحریک کنیم، ممکن است بتوانیم التهاب را کم کرده و عضلات محافظ زانو را تمرین دهیم. این کار به مرور، عضلات اطراف زانو را تقویت کرده و کمک به درمان شما خواهد بود.
مزایای الکتروتراپی زانو
تسکین درد با استفاده از الکتروتراپی زانو نسبت به دیگر روش ها سریع تر اتفاق می افتد. برخلاف جراحی این روش نیاز به هیچگونه آمادگی قبل و بعد ندارد.
الکتروتراپی تنها در ناحیه ای مشخص اثر دارد و سایر قسمت های بدن را تحت تاثیر قرار نمی دهد.
تحریک الکتریکی برای درمان زانوی آسیبدیده (تصویر شماره ۱۱ )
اگر زانو درد شما شدید و حاد نباشد پس احتمالاً دچار پارگی خفیف مینیسک شده باشید که به درمانهای غیر جراحی و تمرینات درمانی جهت درمان پاسخ میدهد.
تمرینات درمانی برای درمان پارگی مینیسک زانو
فیزیوتراپی به تسریع بهبودی بعد از جراحی و همچنین التیام پارگی جزئی منیسک در جایی که جراحی نکرده اید کمک می کند. فیزیوتراپیست ها برای افرادی که دچار پارگی خفیف مینیسک زانو شدهاند، تمرینات ورزشی ملایم و سبکی را توصیه کنند. طبیعتاً انجام دادن این تمرینات درمانی میتواند درد خفیف و ناراحتی جزئی ایجاد کند اما زمانی که تمامی این حرکات ورزشی برای شما با درد همراه باشد در اینصورت نباید آنها را انجام دهید. فیزیوتراپیست شما ممکن است تمریناتی را پیشنهاد کند. این تمرینات می تواند شامل بالا بردن پاها، کشش باسن، اسکات جزئی و کشش همسترینگ باشد. با فیزیوتراپیست خود در مورد اینکه کدام تمرین برای شما بهتر است صحبت کنید. همچنین ممکن است فیزیوتراپیست به شما توصیه کند که پیاده روی کنید (۲ هفته پس از جراحی) یا دوچرخه ورزشی سوار شوید. ممکن است مجبور شوید تا زمانی که پارگی مینیسک شما بهبود می یابد از دویدن خودداری کنید. اگر تیم پزشکی شما موافق است، می توانید به جای آن شنا را امتحان کنید.
- مینی اسکوات(چمباته زدن)( تصویرشماره ۱۲) : نوع دیگری از تمرین است که می تواند عضلات چهار سر ران و عضلات بزرگ جلوی ران را تقویت کند.
- با پشت خود به سمت دیوار بایستید، در حالی که شانهها و سر خود را به دیوار تکیه داده باشید.
- پاهای شما باید به اندازه عرض شانه باز باشند و حدود ۳۰ سانتی متر از دیوار فاصله داشته باشند.
- زانوها را کمی خم کرده و باسن را به سمت زمین بیاورید.
- زمانی که میزان خمیدگی به زاویه ۱۵ درجه رسید در همان حالت بمانید.
- به مدت ۱۰ ثانیه در این حالت بمانید، سپس بدن را به آرامی به حالت اولیه برگردانید در حالی که پشت و شانههای شما همچنان به دیوار چسبیده باشد.
- این حرکت را بصورت ۲ ست و در هر ست ۸ الی ۱۰ مرتبه تکرار کنید. ما بین ستها میتوانید ۳۰ ثانیه الی ۱ دقیقه استراحت کنید.
- توجه داشته باشید که تکیه دادن پشت و شانهها به دیوار حین انجام دادن این حرکت، نکتهی بسیار مهمی است چرا که فشار روی زانوها را کاهش میدهد.
(تصویرشماره۱۲)
- بلند کردن مستقیم پا (تصویر شماره ۱۳) : این ورزش هم عضلات چهار سر ران را تقویت می کند و در تاندون ها و هم عضلات پشت ران شما کشش ایجاد می کند.
(تصویر شماره ۱۳)
پای راست خود را خم کرده و عضلات ران خود را سفت کنید. به آرامی و به صورت کنترل شده، پای راست خود را از زمین بلند کنید.
پای راست را تقریباً به اندازه ۴۵ درجه بلند کنید، یا تا وقتی زانوی راست شما با زانوی چپ شما یکسان شود.
- بلند کردن بدن روی پاشنه (تصویر شماره۱۴) : این تمرین برای تقویت همسترینگ و به چالش کشیدن عضلات شکم موثر است.
به پشت بخوابید و زانوها را خم کرده و پاها را روی زمین بگذارید.
پاهایتان را خم کنید، در حالتی که فقط پاشنه پای شما زمین را لمس کند و بدن شما بالا باشد.
پاشنه پا را به سمت زمین کج کنید و به آرامی آنها را در فاصله ۴ تا ۶ اینچی از بدن حرکت دهید.
پاشنه های خود را به سمت بدن برگردانید و به حالت اولیه خود برگردید. شما باید احساس کنید که ورزش از پشت ران شما کار می کشد.
(تصویر شماره۱۴)
- حرکت supine hang یا صاف کردن زانو در حالت درازکش (تصویر شماره ۱۵ ) :
این تمرین باعث افزایش دامنه حرکتی زانو میشود.
(تصویر شماره ۱۵)
- بلندکردن پاشنه پا در حالت ایستاده (Standing heel raises) (تصویر شماره ۱۶ ) :
این تمرین برای تقویت عضلات ساق پا مفید است.
برای انجام دادن حرکت بلندکردن پاشنه پا در حالت ایستاده:
در حالت ایستاده، پاها را به اندازه عرض باسن باز کنید. برای کمک به حفظ تعادل میتوانید دستها را روی جسمی سنگین بگذارید.
به آرامی و تا جایی که میتوانید و اذیت نمیشوید، پاشنه پاها را از زمین بلند کنید.
چند ثانیهای در این حالت بمانید و سپس به آرامی پاشنه پاها را روی زمین بگذارید.
(تصویر شماره ۱۶)
- حرکت کلمز (clamshell exercise) (تصویر شماره۱۷ ) :
این تمرین عضلات مختلفی اعم از عضلات ابداکتور(ماهیچههای نزدیککننده ران) و عضلات باسن را درگیر میکند.
جهت اجرای حرکت کلمز باید:
رو به پهلوی چپ دراز بکشید و باسن و پاها را در یک راستا نگه دارید.
زانوها را ۴۵ درجه خم کنید و به آرامی و بدون اینکه کمر یا لگن حرکت کند، زانوی بالایی را تا جایی که میتوانید بالا ببرید.
سپس به آرامی زانویتان را پایین بیاورید و به وضعیت اولیه برگردانید.
(تصویر شماره۱۷ )
توجه داشته باشید که این تمرینات جهت راهنمایی است و شما بایستی جهت انجام درمان صحیح زیر نظر فیزیوتراپیست باشید.
بدون دیدگاه